5 Ocak 1965'ten bu yana.

Faaliyet gösteren birçok antrenör arkadaşımız vardı. Bunların arasında bir birlik, bir dayanışma yoktu.

“1961 yılı gününü tam hatırlamıyorum. Ankara’da Bedri Kaya ile istasyondan Ulus’a doğru yürüyoruz. Her ikimiz de o tarihlerde işimizin dışında antrenörlük yapıyoruz. Bedri Kaya bir ara ‘Sahir, Hüseyin Buran’la görüşsen de üçümüz bir dernek kursak’ dedi. Bu fikre aklım hemen yattı.”

Ancak fikir o gün hayata geçmedi; Hüseyin Buran ilgilenmeyince olay unutuldu gitti. Yine de bir tohum atılmıştı.

1964 yılında Futbol Federasyonu başkanı Muhterem Özyurt’un çabalarıyla ilk ciddi A lisans antrenör kursu Manisa’da açıldı. Kursu, Hamburg bölge antrenörü ve ünlü Alman teknik direktörü Herberger’in asistanlarından Klaus Peter Kirchrath verdi.

Kirchrath’ın gelişi çok şeyi değiştirdi. Artık antrenörler hiç değilse günlük ve haftalık program yapmayı öğrenmişlerdi; antrenörlüğün sahaya çıkıp takımın başında koşmak olmadığını, bir araştırma mesleği olduğunu kavramışlardı.

“Bizim futbol oynadığımız devirlerde çok saydığımız bir ağabeyimiz, her antrenman sonrası futbolculara saha etrafında 38 tur attırırdı. Neden 37 değil, 39 değil de 38 tur? İşte bunun için Kirchrath’ın gelişi bizde bir dönüm noktası olmuştur.”

Manisa’da kurs sürerken, İstanbul’da Cihat Arman ve arkadaşlarının kurduğu Türkiye Futbol Antrenörleri Derneği katılımcıları üye kaydediyordu. Sahir Gürkan, elinde fotoğrafıyla üç kez sıraya girdi; üç kez de kayıt ertelendi.

“Kendi kendime ‘Türkiye’de antrenör derneği bir tane olacak diye kanun yok. Ankara’ya gider bir dernek de biz kurarız’ dedim.” Nitekim İstanbul’daki oluşum bir genel kurul bile yapamadan dağıldı.

Manisa dönüşü, Devlet Demiryolları Meslek Okulu’nun dershanelerinden biri ve 19 Mayıs sahaları imkânlarıyla Temmuz sonunda 17 kişilik bir kurs açıldı; kursu rahmetli Muhterem Özyurt bile ziyaret etti.

Kursun son günlerinde Günaydın Özyurt’un “Ankara’da bir dernek kuralım mı?” önerisi ateşi yeniden yaktı. Ziya Taner’le birlikte kursiyerlere durum anlatıldı: Başarılı olanlar kurucu üye olabilecekti. O kursta herkes başarılı oldu.

5 Ocak 1965 tarihinde ismimiz tescil edildi ve derneğimizin kuruluşu resmen kabul edildi.

İlk isim “Türkiye Futbol Antrenörleri Cemiyeti” idi; ancak İstanbul’da aynı adla bir dernek bulunduğundan kullanılamadı. Böylece bugünkü ad ortaya çıktı: “Türkiye Futbol Antrenörleri, Menajerleri ve Monitörleri Cemiyeti.” Monitör, antrenör yardımcısı ve amatör takım çalıştırıcısı anlamında uzun yıllar kullanıldı.

Evraklar yeni adla hazırlanıp vilayete teslim edildi ve 5 Ocak 1965’te kuruluş resmen kabul edildi. İlk iş, cemiyete bir posta kutusu almak oldu: P.K. 337 Ulus/Ankara. İlk aidatlar da bastırılan makbuzlar karşılığında kasaya yatırıldı.

Bir daktilo, bir teksir makinemiz bile yoktu.

Kuruluşun ardından yönetim kurulu, Futbol Federasyonu başkanı Orhan Şeref Apak’ı bir çikolata kutusuyla ziyaret etti. Karşılık soğuktu: “Benim çikolata sevmediğimi bilmiyor musunuz, hem İstanbul’da bir dernek varken sizin derneğe ne gerek var?”

Buna rağmen kurucular umulmayacak bir özveriyle çalıştı. Günaydın Özyurt, Kazım Türesin ve Erkan Kural 19 Mayıs Stadı tribünlerinde makbuzlarla aidat topladı; Ziya Taner sürekli tercümeler yaptı; Sahir Gürkan mumlu kâğıtlara notları geçirip geceleri teksirleri paketledi.

“Bu çalışmaların yıllar yılı artarak devam etmesine rağmen, tek bir arkadaşımın ‘of be yeter artık’ diye sızlandığını duymadım. Karşılıksız hizmetten zevk alıyorduk.”

Eskişehir’den Galip Türkkan’ın “Te be yahu bu kolay iş, açarız orda bi kurs sen merak etme” sözüyle harekete geçildi. 1966 Nisan’ında cemiyetin ilk kursu basın aracılığıyla duyuruldu.

Galip Türkkan 28 antrenör namzedini bir araya getirdi; salon, misafirhane ve sahalar temin edildi. Cemiyetin bütün öğretim üyeleri kendi masraflarıyla Eskişehir’e taşındı, 15 günlük kurs disiplinle tamamlandı ve 23 mezun verdi.

Biz bu işi beceremiyoruz. Cemiyet olarak bundan sonra kurslarımızı siz açın.

Eskişehirspor’un yükselişiyle amatör maçlarda kurs görmüş antrenörlerin takımlarının başarısı şeref tribününde konuşuluyordu. Haziran ayında Orhan Şeref Apak, Sahir Gürkan’ı çağırdı.

“Bak Sahir, Eskişehir’de açtığınız kursu işittim, çok güzel geçmiş. Biz bu işi beceremiyoruz; cemiyet olarak bundan sonra kurslarımızı siz açın.” Böylece antrenör eğitiminde tarihi bir görev derneğe geçti.

İlk kurs Kütahya’da, hemen ardından bir kurs da Bursa’da açılacaktı — derneğin eğitim geleneğinin Bursa ile buluşması da bu yıllarda başladı.

Semineri İngiliz teknik direktör Walter Winterbottom verecek; Romanya’dan fizyolojist Nicolae Petrescu ile kondisyoner Teoderescu Dimitru da program içinde yer alacaktı. Tercüman değişiklikleri ve sıcak hava gibi zorluklar son ana kadar sürdü.

En büyük engel sahalardı: Federasyon, sahaların cemiyete tahsis edilmemesini istemişti. Beden Terbiyesi Genel Müdürü Ulvi Yenal’ın devreye girmesiyle kesin talimat verildi ve seminer büyük bir düzen içinde başladı.

7 Haziran sabahı 120 antrenör toplandı; önde şehir bandosu, Türk bayrağı ve cemiyet flamasıyla Atatürk Meydanı’na yüründü, çelenk konuldu ve stada dönüldü. Winterbottom’ın o güne dek görülmemiş dersleri herkesi mutlu etti.

Basında büyük sansasyon oluştu; kutlama telgrafları 40’ı aştı. Federasyonun geç kalan kutlaması antrenörlerde infial yarattı, ancak seminer Türk antrenörlüğü için bir milat oldu ve yankıları yıllarca sürdü.

Bu fırsatı iyi değerlendirin; aksi halde bizden sonra gelenler bu kararı değiştirebilir.

1970’li yılların sonuna kadar Türk antrenörleri varlıklarını ispat etmekle uğraştı. Yabancı patentli olmak bir ayrıcalık hâline gelmiş, ölçü kaçmıştı.

Sahir Gürkan’ın Federasyon başkanlığı yaptığı 1978’de yabancı antrenör yasağı getirildi. Yıllar içinde şartlar değişti ve yasaklar kalktı; ama artık Türk antrenörleri kendilerini fazlasıyla ispatlamıştı.

Türk futbolunun en eski Sivil Toplum Kuruluşu.

Bugün ~30.000 üyesi ve 58 şubesiyle TÜFAD, Türk futbolunun en köklü sivil toplum kuruluşudur. TÜFAD Bursa Şubesi de bu geleneğin Bursa’daki sesi olarak eğitim, dayanışma ve temsil çalışmalarını sürdürmektedir.

Kurucu Başkan rahmetli Sahir Gürkan başta olmak üzere, kurucu üyeleri ve emeği geçen herkesi minnet ve şükranla anıyoruz.